Болгарда археология паркы һәм фәнни-тикшеренү лабораториясе булдырылачак

Болгарда археология паркы һәм фәнни-тикшеренү лабораториясе булдырылачак. Бүген әлеге проект “Яңарыш” фондының Халыкара ведомствоара фәнни-методик эксперт советы утырышында тәкъдим ителде. Чара ТР Дәүләт Киңәшчесе, “Яңарыш” респбулика фонды Попечительлек советы рәисе Минтимер Шәймиев катнашында узды.

Минтимер Шәймиев билгеләп үткәнчә, Болгарны һәм Зөяне торгызу буенча эш дәвам итә, ә карау өчен эксперт советына чыгарылган мәсьәлә аның яңа этабы булып тора.

“Хәзер Зөядә һәм Болгарда бик күп реставрация эшләре башкарылганнан соң, археология иң мөһим һәм җаваплы юнәлешкә әйләнә. Безнең Болгар буенча ИКОМОС консультатив миссиясенең киңәшләре бар, бу мөһим. Сез белгәнегезчә, миссия брышында борынгы Болгарның археология һәйкәлләрен саклау буенча чаралар һәм ысуллар комплексына уңай бәя бирелде. Эшләрне башкаруга программ һәм системалы якын килү билгеләнгән”, - дип ассызыклады М.Шәймиев. Аның сүзләренчә, белгечләр тарафыннан тикшерү ысулларының кыйммәте билгеләнде, алар КФУ галимнәре ярдәмендә Болгарда кулланылды.

Бу ысуллар бик күп яңа мәгълүмат бирде һәм казу эшләре өчен яңа урыннарны стратегик рәвештә сайларга мөмкинлек бирде. Консультатив миссия җир эшләренең һәм археологик тикшренүләрне халыкара дәрәҗәдә кабул ителгән археологик казылма стандартларына туры килүе турында нәтиҗә ясады.

“Археологлар тәкъдим иткән һәм “Яңарыш” республика фонды тарафыннан хупланган яңа юнәлеш – ачык һава астында эксперименталь археология лабораториясе һәм археология музей, ягъни археология паркы булдыру, бу идея зур кызыксыну уята”, - дип билгеләп үтте М.Шәймиев.

Аның фикеренә караганда, Болгарда археология паркы булдыру бу комплексның тарихи-мәдәни потенциалын тулысынча ачу өчен шартлар тудыру мөмкинлеге бирә. “Проект Болгарда булдырылган Халыкара археологик тикшеренүләр үзәгенә ресурсларны тулысынча куллану мөмкинлеге бирә”, - дип ассызыклады ТРДәүләт киңәшчесе.
Эксперт советы утырышында Болгарда археология паркын һәм фәнни-тикшеренү лабораториясе паркы проектын ТР ФА Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих иснтитутының Милли археологик тикшеренүләр үзәге мөдире, КФУ археология һәм этнлогия кафедрасы мөдире Айрат Ситдыйков тәкъдим итте.

Төзеләчәк үзәк эшчәнлегенең төп юнәлешләре – ул эксперименталь һәм кырда археологик тикшеренүләр алып бару, археология объектларын консервацияләү һәм реставрацияләү ысуллары, музей эше өлкәсендә эшләнмәләр. Үзәкнең мәгариф һәм мәгърифәтчелек эшчәнлеге кулланучыларның киң даирәсен әйләндереп алачак. Алар – фән һәм музей хезмәткәрләре, мәктәп һәм вузда укучылар, шулай ук эксперименталь полигон экспозициясен карарга килүче республикалылар һәм кунаклар.

“Археопарк – ул Болгар шәһәренең бөтен территориясе, бер урында агымдагы казу эшләрен һәм фәнни тикшеренүләр алып баручы эксперименталь лабораторияләр эшли дигән сүз”, - дип билгеләп үтте А.Ситдыйков. Ул Болгарда археология паркын урнаштыру өчен биш урын тәкъдим итте, аерым алганда, икмәк музее каршында, шулай ук болгар цивилизациясе музее алдында. Эксперт советы әгъзалары, фикер алышу вакытында, парк урнашачак төгәл урынны билгеләмәде. Гомумән проект эксперт советы тарафыннан хупланды. Аны гамәлгә ашыру эшләре май аенда башланыр, дип көтелә.