Минтимер Шәймиев: “Мин Примаковны үземнең Укытучыларымның берсе дип атыйм”

Бүген күренекле дәүләт, сәясәт һәм җәмәгать эшлеклесе Евгений Максимович Примаков дөньядан китте.
Татарстан Республикасы Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәймиев Евгений Примаковның хатыны, туганнары һәм якыннарының кайгысын уртаклашты. Ул бүген гаҗәеп кеше - Евгений Примаков турында сөйләде.

“Мин һәрвакыт Евгений Максимович белән дустанә мөнәсәбәттә булуым белән горурландым һәм горурланачакмын. Мин аны үземнең Укытучыларымның берсе дип атыйм, “Безнең кадерле Укытучыбыз”, - дип мөрәҗәгать итә идем мин үземнең хатларымда. Бу ай башында мин аннан күптән түгел чыккан “Юл чатында очрашулар” (“Встречи на перекрестках”) исемле китабын, ә аннан алдарак минем адреска җылы сүзләр язылган мемуарлар китабын алдым. Менә шулай чын күңелдән ул миңа үзенең соңгы бүләген җибәргән булып чыкты. Өченче көн мин аңа бу матур китаплары өчен рәхмәт хаты җибәрдем, анда авыруга карамастан, аның актив фикерләү эшчәнлегенә чиксез шатлануымны белдердем. Һәм “Сезнең өлкән укучыгыз Минтимер",- дип имзаладым. Ләкин, кызганычка каршы, хат барып җитмәгәндер...

Шулай килеп чыкты, бергә эшләгән елларда безнең арада матур кешелекле мөнәсәбәтләр урнашты. Безгә, төбәк җитәкчеләренә, Евгений Максимович белән ил өчен катлаулы вакыйгалар эчендә, үзгәртеп кору елларында бергә булырга туры килде. Әлбәттә, ул инде күренекле галим,журналист, сәясәт эшлеклесе иде, һәм ул СССР вакытында да, һәм яңа Россия шартларында да танылган иде. Аны барысы да хөрмәт итә иде. Евгений Максимович яңа Россиянең Хөкүмәт рәисләренең, тышкы эшләр министрларының беренчесе булды. Евгений Максимович, Премьер-министр буларак, Татарстанның нәрсәгә омтылганын аңларга тырышты, иске дөньяны да һәм яңа дөньяны да белүче кеше буларак, акыллы киңәшләрен бирде, шунысы бик әһәмиятле иде.

1999 елларда үзгәртеп коруның беренче елларыннан сәяси чыныкканлык алып, берничә төбәкнең ул еллардагы алыштыргысыз җитәкчеләре партия оештырдык. Юрий Лужков – “Ватан” (“Отечество”), без Санкт-Петербург губернаторы Владимир Яковлев белән – “Бөтен Россия” (“Вся Россия”) хәрәкәтен. Вакытлар узу белән ике хәрәкәтне берләштереп, “Ватан-Бөтен Россия” (Отечество-Вся Россия” (ОВР) блогын оештырырга булдык. Евгений Примаковны аның җитәкчесе булуын сорадык.
Ни өчен нәкъ менә аны? Чөнки, нәкъ менә ул, илдә кыска гына сәяси тотрыклылык булганда да, күп нәрсә эшләргә мөмкин булуын ышандырырлык итеп исбатлый алды. Илдә яхшы эшләүче, көчле ике яисә өч партия булырга тиеш, дип санады ул һәм бик хаклы иде. Ул вакытта барысы да аңа каршы чыкты. Аерым журналистларга оят булырга тиеш, чөнки алар сәяси фикер каршылыклары аркасында аның шәхесенә карата ачыктан-ачык кешелексезлек мөнәсәбәтләрен күрсәттеләр. Андый кешеләр үзләрен үзләрен журналист итеп тә, сәясәтче итеп тә санарга тиеш түгел. Әмма ул нык һәм буйсынмас иде.

Минем шулай ук Евгений Максимович белән 2006 елда “Россия-Ислам дөньясы” (Россия – исламский мир”) төркемендә рәистәшләр булу вакыты истә калган, ул Россия һәм ислам илләре арасында хезмәттәшлекне киңәйтү өчен оештырылган халыкара киңәшмә орган иде. Евгений Максимовичны гарәп дөньясында ничек кабул иттеләр – аны күрергә кирәк иде! Аңа сокланалар иде! Гарәп дөньясы кешегә карата тирән хөрмәте булмаса, болай гына берни дә әйтми дә, бәяләми дә.

Бүген, аның хатыны Ирина Борисовнаның, кызлары һәм оныкларының олы кайгысын уртаклашып, шуны әйтәсем килә, мин аларның гаиләдәге мөнәсәбәтләренең җылылыгын тою бәхетенә ирештем. Мин Ирина Борисовнага Евгений Максимовичны шулкадәр ярату белән саклавы, каравы өчен рәхмәтлемен. Кызганычка каршы, вакыт үзенекен ала, Евгений Максимович безнең арада юк инде, әмма бу күренекле кеше турында якты истәлек безнең күңелләрдә сакланыр.

Мин бүген махсус изге Рамазан аенда, әти-әниемә баш ию өчен, үземнең туган авылыма бардым. Әтиемнең, әниемнең туганнарымның каберләре янында булдым һәм күңелемне тутырган аларга булган рәхмәт хисләреннән моңсулык кичердем. Нәкъ менә шул мизгелдә миңа Евгений Максимовичның безнең арабыздан китүе турындагы хәбәр килеп иреште. Бу күп нәрсә турында сөйли. Шулай, мөгаен, иң изге кешеләр генә китәдер...”,- дип билгеләде Минтимер Шәймиев.