ЮНЕСКО экспертлары Болгар һәм Зөя шәһәр утравының һәйкәлләре белән танышты

Татарстанда - Һәйкәлләр һәм истәлекле урыннарны саклау буенча Халыкара совет (ИКОМОС), ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы комитеты консультатив органы экспертлары, Виши Золт һәм Гергели Надь. Сәфәрләренең максаты - Болгар һәм Зөя шәһәрләре белән әлеге тарихи һәйкәлләрне ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертү буенча башланган эш кысаларында танышу.

Виши Золт – профессор, археология докторы, ИКОМОС Венгрия милли комиссиясе экс-президенты, Болгар буенча эксперт буларак, ТРга килде. Гергели Надь - профессор, архитектура докторы, ИКОМОС Венгрия милли комиссиясе президенты Зөя буенча эксперт. ИКОМОС – ЮНЕСКОның төп консультанты.

Бүген ТРда булу программасы кысаларында кунаклар Болгарда һәм Зөядә булдылар. Иртәгә экспертлар борынгы шәһәрдә һәм шәһәр-утрауда тагын бер кат булачаклар, аларны ТР Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәймиев озата барачак.

Бүген Казан Кремлендә Виши Золт һәм Гергели Надь белән ТРның беренче Президентының, "Яңарыш" республика фонды попечительләр советы рәисенең очрашуы булды. Очрашуда шулай ук ИКОМОС Россия милли комитеты президенты Игорь Маковецкий катнашты.

Кунакларны сәламләп, Минтимер Шәймиев аларга, Татарстанга килгәннәре өчен, рәхмәтен белдерде."Без, үз илебезнең патриотлары буларак, бу объектлар бөтендөнья әһәмиятенә ия, дип фаразлыйбыз. Шуңа күрә, шундый масштаблы эшләр җәелдереп, без ЮНЕСКО комитеты вакыты белән бу объектларны бөтендөнья әһәмиятенә ия объектлар буларак таныр, дип ниятлибез", - диде Минтимер Шәймиев. Ул Болгар һәм Зөяне ЮНЕСКО исемлегенә кертергә гариза бирү тарихын искәртте.

ТР Дәүләт Киңәшчесе билгеләвенчә, Болгар һәм Зөя белән танышудан соң, экспертларда туган кимчелекләр һәм тәкъдимнәр бик кыйммәтле булачак.

Золт әфәнде аның һәм коллегасы өстендә дөнья җәмәгатьчелеге алдында зур җаваплылык ятуын билгеләде. "Мин монда, Болгар комплексы номинациясе турында һәм әлеге гаризаны әзерләүдә катнашкан барлык хезмәттәшләрем белән төп мәсьәләләр турында сөйләшергә килдем", - дип билгеләде Виши Золт. Ул Татарстанның тарихи һәйкәлләре белән танышканнан соң, экспертлар биргән бәя - аларның шәхси фикерләре булуын ассызыклады. Соңгы карарны ЮНЕСКО Комитеты кабул итәчәк.

Гергели Надь "Яңарыш" фонды тарафыннан башкарылган эшнең масштаблы булуын билгеләде. "ИКОМОС вәкиле буларак, мин Зөянең тарихи һәйкәлләре барлык кешелек өчен әһәмияткә ия, дип әйтә алам", - дип үз фикерен белдерде Надь әфәнде.

ТР Дәүләт Киңәшчесе Татарстанга ИКОМОС экспертлары килүе, ЮНЕСКО Бөтендөнья мирасы исемлегенә кертү өчен, Болгар һәм Зөя кандидатураларын карау буенча адымнарның беренчесе булуын билгеләде. Алда зур һәм җентекле эш көтә. Аерым алганда, тиздән, Зөя белән танышу өчен, Татарстанга тагын бер экспертның килүе көтелә, чөнки шәһәр-утрау тарихи һәйкәл генә түгел, ә табигый ландшафтның уникаль объекты булып тора.