Рөстәм Миңнеханов: “Татарстан Республикасы белән Казвин останы арасында элемтә урнаштыру кирәк”

Бүген Казан Кремленың Президент резиденциясендә Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов Иран Ислам Республикасы (ИИР) Казвин останы (провинциясе) җитәкчесе (губернаторы) Әхмәд Әҗәм белән очрашты.

Анда кунаклар ягыннан Казвин останы башлыгының планлаштыру буенча урынбасары Әсһәр Хәмзеи, Казвинның Сәүдә-сәнәгать палатасы президенты Хәбибулла Сарчами, остан җитәкчесе хакимияте координацияләү бүлеге мөдире Мөхсин Мөбарәки катнашты, Татарстан ягыннан – ТР Премьер-министры Илдар Халиков, ТР Премьер-министры урынбасары – авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Әхмәтов, ТР Президентының тышкы элемтәләр департаменты директоры – ТР Президентының халыкара мәсьәләләр буенча ярдәмчесе Тимур Акулов, ТР сәнәгать һәм сәүдә министры Равил Зарипов, ТР Сәүдә-сәнәгать палатасы идарәсе рәисе Шамил Агиев, шулай ук Россия Федерациясе ягыннан – РФ Тышкы эшләр министрлыгының Казандагы вәкиле Радик Вахитов.

Ике арада сөйләшүне башлап һәм чит ил кунакларын сәламләп, Татарстан җитәкчесе Р.Миңнеханов, без Иран Ислам Республикасы белән хезмәттәшлекне югары бәялибез, дип билгеләп үтте. Чыгышында ул Татарстанның беренче Президенты 1996 елның ноябрендә беренче тапкыр Иранга эш сәфәре белән чыгуын һәм үзенең республика Премьер-министры булган чагында эш буенча берничә тапкыр Иранга баруын, соңгысы 2007 елда булуын, шушы ук елны Казанда Иран Ислам Республикасы Генераль консуллыгы эшли башлавын искәртте. Нигездә, безне сәүдә-икътисади мөнәсәбәтләр берләштерә, аның иң югары чагы кризиска кадәрге 2008 елда күзәтелде, алга таба “КамАЗ” автомобиль һәм Казан вертолет заводлары белән элемтәләр ныгуына ышанам, Иран һәм Татарстан нефтьчеләре белән хезмәттәшлек тә күздә тотыла, диде Президент. Болардан тыш, мәдәният һәм мәгариф өлкәләрендә дә хезмәттәшлек ныгыр дигән өмет белән, Иран кинематографистларының Казанда уза торган “Алтын мөнбәр” Халыкара мөселман киносы фестиваленда ел саен төрле номинациядә, кайчак берничәсендә җиңү яулап килүен, Иран кинолары “ТНВ” каналында күрсәтелүен искә төшерде. “Минем карашка, безгә республика белән остан арасында ныклы элемтә урнаштыру кирәк, мәсәлән, Көньяк Әзәрбәйҗан төбәге белән шундый эшчәнлек гамәлдә. Яңа мөмкинлекләр ачачак ул үзара хезмәттәшлек”, - дигән ышаныч белән ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов Казвин останы җитәкчесе Әхмәд Әҗәмгә республика белән якыннан танышып, нәрсә җитештерелүен өйрәнеп, хезмәттәшлек өлкәләре буенча уй-фикерләр аныклангач, янә очрашуга чакырды. “Хезмәттәшләрем ярдәм итәр, барысын да үз күзләрегез белән күрегез, соңыннан мин сорауларыгызга җавап бирергә әзер”, - дип, аларны янә көтеп калуын белдерде.

Аллаһыны олылау белән сүз алган Казвин останы башлыгы Татарстан Президентын сәламләп, Иран Ислам Республикасының Казандагы Генераль консулы Реза Багбан Кондорига шушы очрашуны юллап йөрүе өчен рәхмәт белдерде. “Безнең дәүләт җитәкчелеге Ислам дәүләтләре һәм тирә-күрше илләр белән хезмәттәшлек яклы. Ә инде Татарстан Сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы биргән мәгълүматларда Татарстан белән Иран арасындагы эшлекле багланышлар яхшы дәлилләнә”, - дип, Иран кунагы да яхшы мөнәсәбәтләр дәвам иттереләчәгенә ышануын белдерде.

Искәртеп үтәбез: Татарстан белән Иран арасында товар әйләнеше үсешен тотрыклы дип булмый, быел беренче кварталда ТРның ИИР белән тышкы товар әйләнеше 19 млн. АКШ долларыннан артык булган. Татарстан экспортының күпчелек өлеше “КамАЗ” автомобильләре һәм җиһазлар, шулай ук вертолетлар булып, каучук, резин һәм алардан эшләнгән әйберләр, агач, оптика, хайваннар өчен әзер ризык һ.б. да чыгарыла. Татарстан Ираннан органик химик кушылмалар, транспорт чаралары кертә, товарлар арасында тагын келәмнәр һәм текстиль идән япмалары, өй җиһазлары (мебель) һ.б. да бар. Кол Шәриф мәчетенә дип Иран Хөкүмәте 2 мең кв.метрдан артык мәйданда фарсы келәмнәре бүләк иткән иде.

Ике республика арасында хезмәттәшлек итә торган предприятиеләр һәм оешмалар арасында аеруча “КамАЗ”, “Казан вертолет заводы”, шулай ук “Түбән Кама нефть химиясе”/”Нижнекамскнефтехим”, “Вакууммаш”, “Татхимфармпрепараты”, “Казан оптика-механика заводы” кебек ачык акционерлык җәмгыятьләрен әйтергә була. Ләкин “Татнефть” ААҖ Иранда эшчәнлеген туктаткан. Уртак предприятиеләрдән Татарстанда Иран капиталы катнашында коммерциягә нигезләнгән 5 предприятие исәпләнә: “Мир”, “Капитал-инвест”, “ОПТ-Продукт”, “Эльро”, “Нефть һәм битум фәнни-тикшеренү технологик үзәге” җаваплылыгы чикләнгән җәмгыятьләр.